136

    RevelationCuzPageSurah
    92 599Nisa(4)

١٣٦

يَااَيُّهَا الَّذينَ امَنُوا امِنُوا بِاللّهِ وَرَسُولِه وَالْكِتَابِ الَّذى نَزَّلَ عَلى رَسُولِه وَالْكِتَابِ الَّذى اَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ وَمَنْ يَكْفُرْ بِاللّهِ وَمَلءِكَتِه وَكُتُبِه وَرُسُلِه وَالْيَوْمِ الْاخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعيدًا

(136) ya eyyühellezine amenu aminu billahi ve rasulihi vel kitabil lezi nezzele ala rasulihi vel kitabillezi enzele min kabl ve men yekfür billahi ve melaiketihi ve kütübihi ve rusülihi vel yevmil ahiri fe kad dalle dalalen beiyda

ey iman edenler Allah’a iman edin resulüne O’nun kitabına O’nun resullerine indirdiğine indirilen kitaplara da iman edin daha öncede kim Allah’ı inkar ederse ve O’nun meleklerini ve O’nun kitaplarını ve O’nun resullerini âhiret gününü muhakkak çok uzak bir dalaletle sapmıştır

(136) O ye who believe! Believe in Allah and His Messenger, and the scripture which He hath sent to His Messenger and the scripture which He sent to those before (him). Any who denieth Allah, His angels, His Books, His Messengers, and the Day of Judgement, hath gone far, far astray.

1. yâ eyyuhâ : ey
2. ellezîne : onlar, …olanlar
3. âmenû : îmân ettiler, âmenû oldular
4. âminû : îmân edin
5. bi allâhi : Allah’a
6. ve resûli-hî : ve onun resûlu
7. ve el kitâbi : ve kitap
8. ellezî : ki o
9. nezzele : indirdi
10. alâ resûli-hî : onun resûlüne, kendi resûlüne
11. ve el kitâbi : ve kitap
12. ellezî : ki o
13. enzele : indirdi
14. min kablu : önceden, daha önce
15. ve men : ve kim
16. yekfur : inkâr eder
17. bi allâhi : Allah’ı
18. ve melâiketi-hî : ve onun melekleri
19. ve kutubi-hî : ve onun kitapları
20. ve rusuli-hî : ve onun resûlleri, elçileri
21. ve el yevmi el âhıri : ve âhir gün, son gün
22. fe kad : o taktirde olmuştur
23. dalle : saptı
24. dalâlen : dalâlet
25. baîden : uzak

يَاأَيُّهَا eyالَّذِينَ آمَنُوا iman edenlerآمِنُوا iman edinبِاللَّهِ Allah’aوَرَسُولِهِ Rasulü’neوَالْكِتَابِ kitabaالَّذِي نَزَّلَ bölüm bölüm indirdiğiعَلَى رَسُولِهِ Rasulü’neوَالْكِتَابِ ve kitabaالَّذِي أَنزَلَ toptan indirdiğiمِنْ قَبْلُ bundan önceوَمَنْ her kimيَكْفُرْ inkar ederseبِاللَّهِ Allah’ıوَمَلَائِكَتِهِ melekleriniوَكُتُبِهِ kitaplarınıوَرُسُلِهِ rasulleriniوَالْيَوْمِ ve gününüالْآخِرِ ahiretفَقَدْ muhakkak kiضَلَّ sapmıştırضَلَالًا bir sapıklıklaبَعِيدًا çok uzak


SEBEB-İ NÜZUL

Kelbî der ki: Abdullah ibn Selâm, Ka’b’ın iki oğlu Esed ve Useyd, Sa’lebe ibn Kay s, Abdullah ibn Selâm’in kız kardeşinin oğlu Selâm, ile yine onun kar­deşinin oğlu Seleme, Yâmîn ibn Yâmîn ve iman eden bir grup kitab ehli hak­kında nazil olmuştur. Bunlar:” Ey Allah’ın elçisi, biz sana, kitabına, Musa’ya, Tevrat’a, Üzeyr’e iman ederiz, bunlar dışındaki rasul ve kitabları ise inkâr ede­riz.” demişler de Allah Tealâ bu âyet-i kerimeyi indirmiş.

AÇIKLAMA

Allah Teâlâ mümin kullarına adaleti yerine getirmelerini, Allah’ın emri “ususunda kınayanların kınamasına aldırış etmemelerini, birbirlerine yardım ve destek olmalarını emretmektedir.

Ey müminler!.. Adaleti yerine getirme hususunda son derece gayretli olun. Adalet genel bir emir olup hem idarecilerin insanlar arasında hüküm vermede, hem herhangi bir sahadaki çalışmada, hem de ailede adil olmayı ihtiva etmek­tedir. Yani hakim yahut vali veyahut görevli kişi insanlar arasında verdiği hükümlerde, meclislerde ve her çeşit ihtiyaçlarını görmede eşit davranacak, her iş sahibi işçileri arasında eşit davranacak; kişi hanımları ve çocukları arasında muamele ve bağış hususunda eşit davranacaktır.

Sizler Allah’ı razı kılacak hakkı araştırmak ve şahitliği Allah’ın rızasını arzu ederek yerine getirmek suretiyle Allah için hak şahitleri olun. Böylece şahitlik hiçbir kimseyi gözetmeksizin ve ayrıcalık yapmaksızın doğru, adil ve gerçek şahitlik olsun.

Şahitliğinizin sonucu kendi nefsinizin aleyhine bile olsa, zararı size dönse hakkı ikrar edip gizlememek suretiyle sırf hak için şahitlik yapın. Kim tendi nefsi aleyhine hak sözle şahitlik yaparsa kendi aleyhine şahitlik yapmış olur. Zira şahitlik hakkı ortaya çıkarmak demektir.

Yine şahitlik anne babanızın ve diğer yakınlarınızın aleyhine bile olsa ve zararı onlara dönse bile siz yine gerçek sözle şahitlik edin. Zira anne-babaya itaat ve akrabalarla irtibatı devam ettirmek Allah’ın rızasına uymayan şahit­likle olmaz, bilakis iyilik, ziyaret ve itaatte, hak yolda ve meşru hususlarda olur.

Zengini sadece zengin olduğu için, fakiri de fakirliği sebebiyle acıdığınız için gözetmeyin. Bilakis bu işi Allah’a bırakın. Allah zengini de fakiri de göze­tir. O ikisine sizden daha yakın ve menfaatlerini sizden daha iyi bilir.

Haktan batıla meyledip de nefsî arzularınıza uymayın. Zira nefsî arzular­da ayaklar kaymaktadır. Yahut nefsî arzular asabiyet ve insanların sizlere buğzetmesi sizi işlerinizde ve vazifenizde adaleti terk etmeye sevketmesin. Hangi durumda olursa olsun adalete sarılın. Nitekim Cenab-ı Hak şöyle buyur­maktadır: “Bir topluluğa olan kininiz sizi adaletsizliğe sevk etmesin. Adaletli olun. Çünkü bu (adaletli olmak) takvaya daha yakındır.” (Maide, 5/8).

Dilinizi eğer büker, şahitliği bozup değiştirirseniz, “Kitap Ehli’nden bir grup dillerini eğip bükerler.” (Âl-i İmran, 3/78) buyurulduğu gibi dillerinizi eğip bükerseniz yahut şahitliği eda etmekten yüz çevirirseniz… Yüz çevirme, şahit­liği gizlemek ve terk etmektir. Cenab-ı Hak “Kim şahitliği gizlerse şüphesiz o kalbi günahkâr kimsedir.” (Bakara, 2/283) buyurmaktadır.

Peygamberimiz (s.a.) de Müslim’in Zeyd b. Halid el-Cüheni (r.a.)’den rivayet ettiği hadis-i şeriflerinde şöyle buyurmaktadır: “Size şahitlerin en hayır­lısını haber vereyim mi: Bu kimse şahitliği istenmeden yerine getiren kimsedir.”

Eğer yanlış davranır yüz çevirirseniz Allah sizin amellerinizden gayet haberdardır. Size bunun karşılığını verecektir. Burada Alîm (gayet iyi bilir) ifadesi yerine Habîr (gayet haberdardır) sıfatı kullanılmıştır. Zira haberdar ol­mak her şeyin inceliklerini ve gizli yönlerini gayet iyi bilmek demektir. Şahitlik­te ise aldatma, hile, lafı evirip çevirme sıkça görülmektedir. Cenab-ı Hak bunları gayet iyi bildiğine göre emre aykırı davrananlar bundan sakınsınlar demektir.

Cenab-ı Hak daha sonra Allah’a, Rasul’üne ve indirdiği kitaplara imanı emretti. Bu hitap müminlere ise bunun manası bu hususta sebat edin, buna devam edin, sürekli bu şekilde olun demektir.

Nitekim mümin her namazda “Bizi doğru yola ilet.” (Fatiha, 1/6) demek­tedir. Yani bu hususta bizi basiretli kıl, hidayetimizi artır, bize bunun üzerinde sebat ihsan eyle demektir.

Yine Cenab-ı Hak şöyle buyurmaktadır: “Ey iman edenler!.. Allah’tan kor­kun. O’nun Rasul’üne iman edin.” (Hadîd, 57/28). Bu İbni Kesir ve Kurtubî’nin görüşüdür.

“Rasul’üne indirdiği kitap” ifadesiyle Kur’an-ı Kerim’i kastetmektedir. “Daha önce indirdiği kitap” ifadesi ise cins isim olup bütün önceki kitapları içine almaktadır.

Eğer bu hitap Ehl-i Kitab’ın müminlerine yapılmış ise bundan önceki pey­gamberlere ve Kur’an’dan önce indirilen kitaplara iman ettikleri gibi Peygam­berimiz (s.a.)’e ve Kur’an’a iman etmelerinin emredildiği mânası anlaşılmalıdır.

Rivayet edildiğine göre bu hitap Yahudilerden iman edenlere yapılmıştır. İbni Abbas ve aynı şekilde Kelbî diyor ki: “Bu ayet Abdullah b. Sellâm, Esed b. Ka’b, Übeyd b. Ka’b, Sa’lebe b. Kays, Abdullah b. Sellâm’ın kızkardeşinin oğlu Sellim ve Yamin b. Yamin hakkında nazil olmuştur. Zira bunlar Resulullah (s.a.)’a gelip “Biz sana, Kitabına, Musa’ya, Tevrat’a ve Üzeyr’e iman ediyoruz. Bunların dışındaki kitapları ve peygamberleri inkâr ediyoruz” dediler. Peygam­berimiz (s.a.) de: “Hayır! Allah’a, Rasul’üne, kitabı Kur’an’a ve bundan önceki her kitaba iman edin” buyurdu. Onlar da “Bunu yapmayız” dediler. Bunun üzerine bu ayet nazil oldu. Hepsi de iman ettiler.

Ayette Kur’an hakkında “nezzele” kelimesi kullanılmıştır. Çünkü Kur’an parça parça, zaman zaman, olaylara göre, kulların hayatları ve ahiretleri hak­kında ihtiyaç duydukları hususlara göre indirilmiştir.

Önceki kitaplar ise toptan bir bütün halinde indirilmiştir. Bu sebeple Cenab-ı Hak önceki kitaplar hakkında “enzele” kelimesini kullanmıştır.

Cenab-ı Hak imanı emrettikten sonra küfredenlere tehditte bulunmuştur:

Kim Allah’ı, meleklerini veya kitaplarından ve peygamberlerinden bir kıs­mını yahut ahiret gününü inkâr ederse sapıklığa düşmüştür. Yani hidayet ve hak yoldan dışarı çıkmıştır, istenen esaslardan tamamen uzaklaşmıştır.

Kim Allah’ın kitapları ve peygamberleri arasında ayırım yaparsa Yahudiler ve Hıristiyanlar gibi bir kısmına iman edip bir kısmını inkâr ederse bu kimsenin imanına itibar edilmez ve kabul edilmez. Bir kimse kendi pey­gamberine ve kitabına iman etse bile kendi kitabında müjdelenen Hz. Muhammed (s.a.)’i inkâr ederse bir kitabı veya bir peygamberi inkâr etmesi sebebiyle hepsini inkâr etmiş olacaktır.

Advertisements